حق‌الناس یکی از مهم‌ترین موضوعات اخلاقی و فقهی در اسلام است و تنها به مسائل مالی محدود نمی‌شود؛ بلکه مواردی همچون غیبت، استهزا و آسیب‌های کلامی به دیگران نیز می‌تواند در زمره حقوق مردم قرار گیرد. از این رو، این پرسش مطرح می‌شود که اگر فردی مرتکب غیبت شود و به هر دلیل نتواند از شخص مورد غیبت حلالیت بطلبد، چگونه باید این حق را جبران کند؟
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، نماینده آیت‌الله مکارم شیرازی به پرسشی درباره چگونگی جبران حق‌الناس‌های غیرمالی، از جمله غیبت، در شرایطی که امکان حلالیت‌طلبی از فرد مورد نظر وجود ندارد، پاسخ داد.
«حق‌الناس» یکی از مهم‌ترین مباحث در فقه اسلامی است و رعایت آن نقش مهمی در حفظ حقوق افراد و سلامت اخلاقی جامعه دارد. یکی از مسائلی که ممکن است برای افراد پیش بیاید، نحوه جبران خطاهای زبانی و رفتاری مانند غیبت و مسخره کردن دیگران است؛ به‌ویژه زمانی که فرد به هر دلیل امکان مراجعه و طلب حلالیت از صاحب حق را نداشته باشد.
در همین زمینه، حجت‌الاسلام والمسلمین علیان‌نژاد، نماینده آیت‌الله مکارم شیرازی، درباره شیوه جبران چنین مواردی توضیح داده است.
پرسش مقلد:
اگر پشت سر فردی غیبت کرده باشیم، آیا می‌توان با فرستادن صلوات به نیت او، گناه غیبت را جبران کرد و از بین برد؟
پاسخ حجت‌الاسلام والمسلمین علیان‌نژاد، نماینده آیت‌الله مکارم شیرازی:
در مواردی که حق‌الناس جنبه مالی ندارد، مانند غیبت از یک فرد مؤمن، مسخره کردن او و موارد مشابه، بهتر است مراحل زیر مورد توجه قرار گیرد:
۱. حلالیت‌طلبی از صاحب حق
اگر دسترسی به فرد وجود داشته باشد و مطرح کردن موضوع و درخواست حلالیت موجب ایجاد مفسده نشود، فردی که مرتکب خطا شده است باید از صاحب حق حلالیت بطلبد.
۲. جبران از طریق انجام کار خیر
اگر امکان حلالیت‌طلبی وجود نداشته باشد؛ برای نمونه، صاحب حق فوت کرده باشد یا دسترسی به او ممکن نباشد، یا اینکه درخواست حلالیت موجب ایجاد کینه، ناراحتی و کدورت بیشتری شود، تکلیف فرد برای جبران حق‌الناس از بین نمی‌رود.
در چنین شرایطی، فرد باید به نیت صاحب حق کارهای خیر انجام دهد تا خداوند متعال به فضل و رحمت خود، رضایت صاحب حق را فراهم کند.
بنابراین، در شرایطی که امکان حلالیت‌طلبی وجود ندارد یا این کار موجب مفسده می‌شود، انجام اعمال خیر به نیت فردی که حق او ضایع شده، راهکار جبران عنوان شده است.
برای شنیدن صوت اینجا کلیک کنید.
کد مطلب 2285255
-
تکلیف غیبت‌هایی که نمی‌توانیم حلالیت بگیریم چیست؟
-
چگونه می‌توان حیا را در زندگی فردی نهادینه کرد؟۴ راهکار برای تقویت و نهادینه‌سازی فضیلت «حیا»
-
دو نعمتی که تا وقتی داریم، قدرشان را نمی‌دانیم؛ پیامبر(ص) درباره «امنیت» و «تندرستی» چه فرمود؟
-
این مجموعه شعر، گذشته را به امروز آورده و نشان داده بعضی پیوندها با زمان کم‌رنگ نمی‌شوند
-
خداوند از چه کسانی راضی است؟ از «حب و بغض برای خدا» تا رسیدن به مقام «راضیه و مرضیه»